Persberichten...

Kamer vragen Antwoord kamervragen verkoop onderzeeboten Maleisië

1. Bent u op de hoogte van het artikel "Maleisië neemt onderzeeërs RDM" (NRC, 30 augustus jl.)

2. Is het waar dat Nederland op korte termijn de tweedehands onderzeeërs Tijgerhaai en Zwaardvis aan Maleisië gaat leveren? Is het juist dat in een later stadium twee nieuw te bouwen Moray-onderzeeërs worden toegevoegd?

3. Is er al een aanvraag gedaan bij het ministerie van Economische Zaken omtrent de exportvergunning? Zo ja, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken deze aanvraag al beoordeeld?

4. Hoe beoordeelt u de wens van Maleisië om onderzeeboten aan te schaffen om haar aanspraken op de Spratly-eilanden te versterken?

5. Kunnen deze onderzeeërs eventueel ingezet worden bij een conflict rond de Spratly-eilanden? Zo ja, is dit geen reden om af te zien van de levering?

 

Antwoord van minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken), mede namens de minister voor Ontwikkelingssamenwerking en de staatssecretaris van Economische Zaken. (Ontvangen 3 oktober 2000)

 

1.  Ja.

2. In januari dit jaar sondeerde RDM Submarines naar de mogelijkheid twee onderzeeboten van de Zwaardvisklasse, die eerder in gebruik waren bij de Koninklijke Marine, te leasen aan de Royal Malaysian Navy. De marine van Maleisië overweegt een onderzeebootdienst op te zetten. De betrokken boten zouden in dat verband gebruikt kunnen worden als onbewapende opleidingsboten, waarmee de technieken van het onder water varen kunnen worden geoefend, alsmede de daarbij behorende veiligheidsprocedures. Op deze sondage (proefaanvraag) werd positief gereageerd. RDM Submarines is medegedeeld dat, indien op het moment dat die reactie werd gegeven en onder de omstandigheden van dat moment een vergunning voor de beschreven transacties zou zijn aangevraagd, deze vergunning zou worden toegekend.

Jongstleden mei sondeerde RDM wederom; deze keer naar de mogelijkheden tot verkoop aan Maleisië van twee nieuw te bouwen onderzeeboten van de Moray-klasse. Op deze sondage is eveneens positief gereageerd.

De vraag of Maleisië daadwerkelijk over wil gaan tot de aanschaf van onderzeeboten van de Moray-klasse is echter niet te beantwoorden. Van een contract is in elk geval nog geen sprake, hetgeen ook verklaart waarom RDM Submarines in dit stadium slechts kon sonderen en geen formele vergunningaanvraag kon indienen.

3. Ja, met betrekking tot de lease-transactie is inmiddels door RDM Submarines ook een formele aanvraag voor een uitvoervergunning ingediend. Deze aanvraag is vervolgens, zoals eerder ook met de sondages is gebeurd, voor advies voorgelegd aan het ministerie van Buitenlandse Zaken.

4 en 5. De vraag naar de relatie tussen de Maleisische wens onderzeeboten aan te schaffen en de Spratly-eilanden kwestie, alsmede naar het risico op eventuele inzet van de boten bij een eventueel conflict, beoordeel ik in het licht van het vierde criterium van het wapenexportbeleid (spanningsgebieden). Gezien mijn brief van 18 mei 2000 over dit criterium (kamerstuk 22 954 nr. 49; vergaderjaar 1999–2000) kom ik in het onderhavige geval tot de volgende afweging.

Zes landen hebben uiteenlopende claims op de Spratly-eilanden. Maleisië heeft in 1979 zijn aanspraak op 3 eilanden en enkele riffen en rotsformaties van de circa 200 eilanden van de Spratly-groep geformaliseerd. Volgens Maleisië behoren deze eilanden tot het Maleisische continentaal plat en maken zij geen deel uit van de noordelijker gelegen feitelijke Spratly-groep. Maleisië baseert zijn claim op het in 1982 totstandgekomen VN-Zeerechtverdrag. In dit verdrag is onder meer vastgelegd hoe de omvang van het continentaal plat moet worden vastgesteld. Over de gerechtvaardigdheid respectievelijk de juistheid van de Maleisische claim heb ik geen oordeel. De beperktheid en inzichtelijkheid van de Maleisische opstelling in deze kwestie maken het echter onwaarschijnlijk dat Maleisië een oplossing anders dan door onderhandelingen zou voorstaan. 

Maleisië heeft zich nadrukkelijk gecommitteerd aan de "ASEAN-Declaration on the South China Sea" van juli 1992. Daarin worden alle partijen opgeroepen door onderhandelingen de geschillen op te lossen. Deze verklaring werd herbevestigd in een gemeenschappelijke communiqué van de ministers van buitenlandse zaken van de ASEAN-staten van maart 1995. De saamhorigheid die uit deze handelingen van ASEAN sprak, heeft geleid tot een internationale politieke inbedding van de kwestie. 

Maleisië is nimmer betrokken geweest bij gewapende conflicten over de geclaimde eilanden en stelt internationaal en publiekelijk te streven naar een vreedzame oplossing van de geschillen rond de Spratly-groep. 

Reeds sinds 1990 heeft Maleisië in zijn defensieplanning rekening gehouden met de ontwikkeling van een onderzeedienst, zodat van een recente buitenproportionele toename in het Maleisische bewapeningsniveau niet kan worden gesproken. Er zijn geen aanwijzingen dat de defensieplannen direct verband houden met de Spratly-kwestie. Weliswaar beschikken twee bij de kwestie betrokken landen (China en Taiwan) over onderzeeboten, maar dat geldt ook voor de Maleisische buurlanden Indonesië en Singapore, die geen claim op de eilanden hebben. Voorts bevinden de Maleisische defensieuitgaven zich op een gematigd niveau.

Alles afwegende bestaat er naar mijn oordeel geen causaal verband tussen de opbouw van een onderzeebootdienst en de Maleisische aanspraak op drie eilanden in het gebied van de Spratly-groep.

	Home	Classes	Boats	Tenders	News	Export
	R&D	Men	Books	Pictures	Links
	Models	M-media	Specials	Forum	Search	Help US !
	Copyright © 1997-2006 - Design and content DutchSubmarines.com